जनकपुरमा अग्रगामी मोर्चाको भेला : संघीयता, समानुपातिक प्रतिनिधित्व र मधेश अधिकारका लागि संघर्ष गर्ने उद्घोष

जनकपुरधाम । नौ दलीय अग्रगामी मोर्चाले जनकपुरधाममा मधेश प्रदेशस्तरीय बृहत् भेला तथा अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ। कार्यक्रममा सहभागी नेताहरूले संघीयता, समानुपातिक प्रतिनिधित्व, सामाजिक न्याय, सुशासन तथा मधेशका अधिकारका लागि संयुक्त रूपमा संघर्ष गर्ने उद्घोष गरेका छन्।

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले मधेश प्रदेश निर्माण भए पनि मधेशका जनताको पूर्ण अधिकार सुनिश्चित गर्न अझै संघर्ष आवश्यक रहेको बताउनुभयो। उहाँले आफ्नै शासन–प्रशासन, कानुन तथा भाषाको अधिकार सुनिश्चित नभएसम्म मधेशी जनताले पूर्ण अधिकार प्राप्त गर्न नसक्ने धारणा राख्नुभयो।

अध्यक्ष यादवले वर्तमान सरकारलाई ‘कठपुतली सरकार’को संज्ञा दिँदै यसबाट जनताले धेरै आशा गर्न नहुने बताउनुभयो। विगतदेखि नै मधेशी जनताको भाषा, संस्कृति, रहनसहन र पहिचानमाथि विभेद हुँदै आएको दाबी गर्दै उहाँले मधेशी जनतामाथि चरम शोषण र दोहन भएको आरोप लगाउनुभयो।

उहाँले वर्तमान सरकारले पनि मधेशी जनतालाई मतदाता र करदाताका रूपमा मात्र हेरेको आरोप लगाउँदै सीमाक्षेत्रमा विभिन्न किसिमका कर लगाएर जनतालाई थप आर्थिक बोझ पारिएको बताउनुभयो।

यादवले जनसंख्याको आधारमा प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै भाषा, संस्कृति र सुशासनको अधिकार सुनिश्चित नभएको मुलुकमा लोकतन्त्र बलियो हुन नसक्ने बताउनुभयो। चुनावका बेला संघीयता बलियो बनाउने प्रतिबद्धता जनाएर वर्तमान प्रधानमन्त्रीले मधेशी जनताको मत लिएको आरोप लगाउँदै उहाँले संविधान संशोधनको विषयमा सरकार पछि हटेको दाबी गर्नुभयो।

नेपालको विद्यमान निर्वाचन प्रणाली भ्रष्टाचारको प्रमुख कारणमध्ये एक रहेको दाबी गर्दै यादवले निर्वाचन प्रणालीमा सुधार गरी समानुपातिक प्रतिनिधित्वलाई प्रभावकारी बनाइनुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

कृषि क्षेत्रको समस्याबारे बोल्दै उहाँले ठूलो जनसंख्या कृषिमा निर्भर रहे पनि किसान सबैभन्दा बढी उपेक्षित अवस्थामा रहेको बताउनुभयो। किसानले समयमा पानी, मल, गुणस्तरीय बीउ तथा उत्पादनको उचित बजार नपाएको उल्लेख गर्दै उहाँले गाउँ–गाउँमा ग्रामीण बैंकमार्फत सहज र सहुलियतपूर्ण ऋण उपलब्ध गराई किसानलाई मिटरब्याजको चक्रबाट मुक्त गर्नुपर्ने माग गर्नुभयो।

अध्यक्ष यादवले छठ पर्वपछि पनि मधेशी जनताले न्याय र अधिकार प्राप्त गर्न नसके अग्रगामी मोर्चाले थप सशक्त आन्दोलन तथा संघर्ष अघि बढाउने चेतावनी दिनुभयो।

त्यस्तै, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष जनार्दन शर्माले नेपाली जनताको बलिदानको जगमा स्थापना भएको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई स्थायित्व प्रदान गर्न अग्रगामी मोर्चा निर्माण गरिएको बताउनुभयो। सीमावर्ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मधेशी जनता नै राष्ट्रवादका वास्तविक पहरेदार भएको टिप्पणी गर्दै उहाँले अधिकार माग्ने मधेशीलाई विदेशी देख्ने दृष्टिकोण परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको बताउनुभयो।

जनमत पार्टीका राष्ट्रिय अध्यक्ष डा. सीके राउतले प्राप्त अधिकारको संरक्षण र थप अधिकार प्राप्तिका लागि अग्रगामी मोर्चा निर्माण भएको बताउनुभयो। मोर्चालाई दीर्घकालीन रूपमा टिकाउन आबद्ध दलका नेताहरू इमानदारीपूर्वक अघि बढ्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो।

वर्तमान सरकारप्रति कटाक्ष गर्दै डा. राउतले नेपाली जनतालाई विदेश जानबाट रोक्ने तथा विदेशमा रहेका नेपालीलाई स्वदेश फर्काउने प्रतिबद्धता जनाएको सरकारले दुई तिहाइ समर्थन पाएपछि झन् बढी नेपालीलाई विदेश जानुपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको आरोप लगाउनुभयो। उहाँले वर्तमान सरकार पूर्ण रूपमा असफल भइसकेको दाबी गर्दै आफूहरू नेतृत्व लिन तयार रहेको बताउनुभयो।

मधेशमा लामो समयदेखि संघर्ष गरेका नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेका नेताहरूले समेत मधेशी जनतालाई अधिकार दिन नसकेको अवस्थामा सेनाको बलमा बनेको सरकारबाट अधिकार प्राप्त हुने अपेक्षा गर्नु ‘दिवास्वप्न’ भएको डा. राउतले टिप्पणी गर्नुभयो।

त्यसैगरी, आम जनता पार्टी नेपालका अध्यक्ष प्रभु साहले पटक–पटक आन्दोलन र संघर्ष भए पनि नेपाली जनताले अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त गर्न नसक्नुको प्रमुख कारण राज्य सञ्चालन गर्ने नेतृत्वको बेइमानी रहेको आरोप लगाउनुभयो। राज्यले विभिन्न समयमा सम्झौता गर्ने तर कार्यान्वयनको चरणमा बेइमानी गर्ने प्रवृत्तिका कारण जनता पीडित हुँदै आएको उहाँले बताउनुभयो।

साहले अग्रगामी मोर्चाको भेला तथा अभिमुखीकरण कार्यक्रमले देशलाई अन्तहीन संकटतर्फ धकेल्ने ‘फेक शासन’ र ‘दलालतन्त्र’को भण्डाफोर गर्दै प्रणाली सुधारको दिशामा अघि बढ्ने संकल्प गरेको बताउनुभयो।

कार्यक्रममा संघीय समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष रिजवानले समावेशी लोकतन्त्र, संघीयता, सामाजिक न्याय, सुशासन र आर्थिक समृद्धिका पक्षमा अग्रगामी शक्तिहरूबीच एकता र सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले देशभक्त, लोकतान्त्रिक तथा वास्तविक परिवर्तनका पक्षधर शक्तिहरूलाई अग्रगामी मोर्चामा आबद्ध हुन आह्वान गर्दै अधिकार, सुशासन र प्रणाली सुधारका लागि संयुक्त रूपमा अघि बढ्ने बताउनुभयो।

त्यस्तै, बहुजन एकता पार्टीका अध्यक्ष हरिनन्दन अम्बेडकरले वर्तमान सरकारले मधेशका मूल निवासीमाथि दमन गर्दै पश्चगामी दिशातर्फ अघि बढिरहेको आरोप लगाउनुभयो। मधेशी जनताको त्याग, तपस्या र बलिदानबाट प्राप्त संघीयतालाई समाप्त पार्ने प्रयास भइरहेको उहाँको दाबी थियो।

अम्बेडकरले अग्रगामी मोर्चाको मुख्य उद्देश्य संघीयता, समानुपातिक प्रतिनिधित्व र सुशासनलाई संस्थागत गर्दै परिवर्तनका उपलब्धिको रक्षा गर्नु रहेको बताउनुभयो।

जसपा नेपाल मधेश प्रदेश अध्यक्ष बालकिशोर यादवको अध्यक्षतामा आयोजित कार्यक्रममा मधेश प्रदेशका पूर्व गृह, सञ्चार तथा कानुनमन्त्री विमला अन्सारीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको थियो।

कार्यक्रममा अग्रगामी मोर्चासँग आबद्ध दलका शीर्ष नेताहरूका साथै सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी र सर्लाहीबाट आएका नेता, कार्यकर्ता तथा समर्थकहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो।